Prime Minister Internship Scheme Gujarat: પ્રધાનમંત્રી ઇન્ટર્નશિપ યોજના ભારત સરકારની એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને યુવા કેન્દ્રિત યોજના છે, જેનો હેતુ દેશના યુવાઓને કામકાજનો વાસ્તવિક અનુભવ આપીને તેમની રોજગારક્ષમતા વધારવાનો છે. આ યોજના ખાસ કરીને તે વિદ્યાર્થીઓ અને યુવાનો માટે લાભદાયી છે, જેઓ અભ્યાસ સાથે ઉદ્યોગ, કંપની, અથવા વિવિધ ક્ષેત્રોમાં પ્રાયોગિક અનુભવ મેળવવા ઈચ્છે છે. આ યોજનાની ખાસિયત એ છે કે તેમાં યુવાઓને દેશની અગ્રણી કંપનીઓ અને સંસ્થાઓમાં ઇન્ટર્નશિપ કરવાની તક મળે છે, સાથે જ માસિક સ્ટાઇપેન્ડ અને અન્ય નાણાકીય સહાય પણ આપવામાં આવે છે, જેથી તેઓ કોઈપણ પ્રકારની બીક વગર પોતાની સ્કિલનો વિકાસ કરી શકે. તો આ યોજના ખરેખર શું છે? તેનો મુખ્ય હેતુ શું છે? કોણ આ યોજનામાં અરજી કરી શકે? કેટલો સ્ટાઇપેન્ડ મળે છે? અને અરજી કરવાની પ્રક્રિયા કેવી છે? એવા બધા મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્નોના સરળ અને સ્પષ્ટ જવાબો આપણે આ લેખમાં વિગતવાર જાણવા જઈ રહ્યા છીએ. લેખને અંત સુધી વાંચશો તો પ્રધાનમંત્રી ઇન્ટર્નશિપ યોજનાનો સંપૂર્ણ લાભ કેવી રીતે મેળવવો તે સરળ ભાષામાં સમજાઈ જશે.
પ્રધાનમંત્રી ઇન્ટર્નશિપ યોજના શું છે?
પ્રધાનમંત્રી ઇન્ટર્નશિપ યોજના કે જેને PM Internship Scheme (PMIS) કહેવામાં આવે છે, તે ભારત સરકાર દ્વારા યુવાનોને ટોચની કંપનીઓમાં પેઇડ ઇન્ટર્નશિપ તક આપવા માટે શરૂ કરવામાં આવેલી એક ખુબજ મહત્વની યોજના છે. આ યોજના ખાસ કરીને તે યુવાનો માટે છે, જેઓ અભ્યાસ પૂરો કરીને પોતાનું કરિયર બનાવવાની દિશામાં એક મજબૂત શરૂઆત કરવા માંગે છે. ઈન્ટર્નશિપ દરમ્યાન યુવાઓને માત્ર કામનો અનુભવ જ નહીં પરંતુ વ્યવસાયિક દુનિયામાં કેવી રીતે કામ ચાલે છે તેની એક વાસ્તવિક સમજ મળે છે. આજના સમયમાં માત્ર ડિગ્રી પૂરતી નથી, કામનો અનુભવ મહત્વ વધારે છે. આ જ કારણસર સરકાર યુવાનોને એક વર્ષ સુધી વિવિધ ક્ષેત્રોમાં પ્રેક્ટિકલ અનુભવ મળે તે માટે આ યોજના લાવવામાં આવી છે. આ ઇન્ટર્નશિપ માટે યુવાઓને દર મહિને 5,000 રૂપિયા સ્ટાઇપેન્ડ અને 6,000 રૂપિયાની એક વખતની સહાય પણ આપવામાં આવે છે.
યોગના ઉદ્દેશ્ય
આ યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એ છે કે દેશના યુવાનોને અભ્યાસ પછી રોજગાર મેળવવામાં કોઈ મુશ્કેલી ન પડે. ઘણી વખત કંપનીઓ અનુભવી લોકોની માંગ કરે છે, અને નવો વિદ્યાર્થી ક્યાંથી અનુભવ લાવે? આ માટે જ PM Internship Scheme એક પુલની જેમ કાર્ય કરે છે, જે શિક્ષણ અને વ્યવસાયિક જીવન વચ્ચેનું અંતર ઘટાડે છે. યુવાનોને આધુનિક ટેક્નોલોજી, કંપનીઓનું કાર્યપદ્ધતિશાસ્ત્ર, ગ્રાહક સેવા અને વ્યક્તિગત કૌશલ્ય જેવા અનેક ક્ષેત્રોમાં તાલીમ મળે છે. આ યોજનાથી યુવાનો આત્મનિર્ભર બનશે અને પોતાની પસંદગીના ક્ષેત્રમાં સારો અનુભવ મેળવી શકશે. ભારતીય યુવાનોને વિશ્વ સ્તરની કંપનીઓમાં Exposure મળે અને તેઓ આત્મવિશ્વાસ સાથે નોકરી માટે તૈયાર થાય તે આ યોજનાનું મુખ્ય ધ્યેય છે.
યોજનાના મુખ્ય લક્ષ્યો
આ યોજનાના લક્ષ્યો બહુ સ્પષ્ટ છે. સૌથી પહેલું લક્ષ્ય છે—યુવાનોને પેઇડ ઇન્ટર્નશિપ દ્વારા વાસ્તવિક જીવનનો અનુભવ કરાવવો. બીજું લક્ષ્ય છે—પાંચ વર્ષમાં એક કરોડથી વધુ ઇન્ટર્નશિપ તક ઉભી કરવી. ત્રીજું લક્ષ્ય છે કે સમગ્ર ભારતના 730 જિલ્લામાં સમાન રીતે ઇન્ટર્નશિપ તકો ઉપલબ્ધ કરાવવી. આ યોજનાથી વિદ્યાર્થીઓમાં સ્કિલ ડેવલપમેન્ટ થાય, તેમની Employability વધે અને તેઓ વ્યક્તિગત રીતે પણ મજબૂત બને. ઉપરાંત, યુવાનોને નેટવર્કિંગની તક મળે છે, જે ભવિષ્યમાં નોકરી મેળવવામાં બહુ મહત્વનું છે. યુવાનો માત્ર સિદ્ધાંત જ નહીં, પણ વર્તમાન માર્કેટમાં જરૂરી વ્યવહારુ અનુભવ પણ મેળવી શકે તે માટે યોજનાનો ફોકસ ખૂબ વ્યાવહારિક રાખવામાં આવ્યો છે.
યોજનાના લાભ
આ યોજના યુવાનો માટે અનેક ફાયદા લઈને આવી છે. સૌથી મોટો ફાયદો છે—દર મહિને મળતો ₹5,000 નો સ્ટાઇપેન્ડ. આ રકમ યુવાઓને પોતાની નાની-મોટી જરૂરિયાતો માટે પૂરતી થાય છે અને તેઓ પરિવાર પર ભાર ન બને. આ ઉપરાંત ₹6,000 ની એક વખતની ગ્રાન્ટ પણ મળે છે, જે કોઈપણ તાલીમ અથવા જરૂરી સાધનો પર ખર્ચી શકાય છે. યુવાનોને ટોચની 500 ભારતીય કંપનીઓમાં ઇન્ટર્નશિપ કરવાની તક મળે છે, જે તેમના Resume ને વધુ મજબૂત બનાવે છે. સાથે સાથે PMJJBY અને PMSBY વીમા કવરમાં તમામ ઇન્ટર્નને સુરક્ષા આપવામાં આવે છે. કામ દરમ્યાન અકસ્માત થતું હોય ત્યારે આ વીમા જીવનભર મદદરૂપ બને છે. સૌથી મહત્વનું એ છે કે આ યોજના દરેક રાજ્ય અને જિલ્લાના વિદ્યાર્થીઓ માટે ખુલ્લી છે, એટલે કે શહેર અને ગામડાં બંનેના યુવાનો સમાન રીતે લાભ લઈ શકે છે.
યોજના માટે પાત્રતા
આ યોજનામાં જોડાવા માટે કેટલીક પાત્રતાઓ નક્કી કરવામાં આવી છે. ઉમેદવાર ભારતીય નાગરિક હોવો જરૂરી છે અને તેની ઉંમર 21 થી 24 વર્ષની વચ્ચે હોવી જોઈએ. ઉમેદવાર પાસે ઓછામાં ઓછું SSC, HSC, ITI, ડિપ્લોમા અથવા ગ્રેજ્યુએશન જેવી લાયકાત હોવી જોઈએ. IIT, IIM, IISER, NLU, NID જેવી ટોચની સંસ્થાઓમાંથી સ્નાતક થયા હોય તેવા વિદ્યાર્થીઓ આ યોજનામાં અરજી કરી શકશે નહિ. MBA, CA, CS, MBBS, PhD જેવી ઉચ્ચ ડિગ્રી ધરાવતા પણ પાત્ર નથી. અને જો અરજીકર્તાના પરિવારની વાર્ષિક આવક 8 લાખથી વધારે હોય, તો તે પણ અરજી કરી શકશે નહીં. આ પાત્રતા માપદંડોનો ઉદ્દેશ્ય છે કે આ યોજના ખાસ કરીને મધ્યમ વર્ગ અને સાદા પરિવારોના યુવાનો સુધી પહોંચે.
યોજના અરજી ફોર્મ કેવી રીતે ભરવું?
અરજી ફોર્મ ભરવાની પ્રક્રિયા ખૂબ જ સરળ રાખવામાં આવી છે જેથી કોઈ પણ યુવાન થોડા જ મિનિટોમાં અરજી કરી શકે. સૌપ્રથમ PM Internship Scheme ની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર જઈ ‘યુવા રજિસ્ટ્રેશન’ પર ક્લિક કરવું પડે છે. અહીં મોબાઇલ નંબર દાખલ કરીને OTP મળે છે, જેને દાખલ કર્યા પછી નવો પાસવર્ડ બનાવવા માટે કહેવામાં આવે છે. એકાઉન્ટ બનાવ્યા પછી લોગિન કરવું પડે છે અને ત્યાં eKYC, વ્યક્તિગત માહિતી, શિક્ષણ, કુશળતા, બેંક ખાતાની માહિતી જેવી વિગતો પૂર્ણ કરવાની હોય છે. એકવાર પ્રોફાઇલ પૂર્ણ થઈ જાય તો ઇન્ટર્નશિપ તકોની લિસ્ટ ખુલે છે, જેમાંથી પોતાની પસંદગીની 3 ઇન્ટર્નશિપ માટે અરજી કરી શકાય છે. દરેક ઇન્ટર્નશિપ Roleની પૂર્ણ વિગતો વાંચ્યા પછી ‘Apply’ બટન દબાવીને ટૂંકા પ્રશ્નોના જવાબ આપવા પડે છે. ત્યારબાદ Declaration ટિક કરી અરજી સબમિટ થાય છે.
યોજના માટે જરૂરી દસ્તાવેજો
ઇન્ટર્નશિપ માટે અરજી કરતી વખતે થોડા જરૂરી દસ્તાવેજો સ્કેન કૉપીમાં રાખવા પડે છે. જેમાં આધાર કાર્ડ, જન્મતારીખ/ઉંમરનો પુરાવો જેમ કે SSC સર્ટિફિકેટ અથવા જન્મ પ્રમાણપત્ર, શૈક્ષણિક લાયકાતના સર્ટિફિકેટ, બેંક પાસબુક અથવા આધાર-લિંકડ બેંક વિગતો અને પાસપોર્ટ સાઇઝનું ફોટો સામેલ છે. જો સરકારે સમયાંતરે કોઈ વધારાના દસ્તાવેજોની માંગ રાખી હોય તો તે પણ અપલોડ કરવો પડે. તમામ દસ્તાવેજો સ્પષ્ટ અને વાચ્યા લાયક હોવા બહુ જરૂરી છે નહિ તો અરજી Reject પણ થઈ શકે.
અરજી ક્યાં અને કેવી રીતે કરવી?
આ યોજના માટે અરજી સંપૂર્ણપણે ઑનલાઇન થાય છે. કોઈ પણ ઉમેદવારને ક્યાંય જવાની જરૂર નથી. ફક્ત સત્તાવાર વેબસાઇટ https://pminternship.mca.gov.in/login/ પર જઈ રજિસ્ટ્રેશનથી લઈને ઇન્ટર્નશિપ માટે Apply સુધીની દરેક પ્રક્રિયા ઘરે બેઠા પૂરી કરી શકાય છે. વેબસાઇટ પર Login કર્યા પછી My Current Status વિભાગમાં પોતાની અરજીની વિગત જોઈ શકાય છે, જેમ કે — Applied, Offered, Accepted, Pending અથવા Waitlisted.
યોજના શા માટે જરૂરી છે?
આ યોજના આજે ભારત માટે ખૂબ જ જરૂરી બની છે કારણ કે લાખો યુવાનો ડિગ્રી લઈને પણ નોકરી વિના છે. કંપનીઓ અનુભવ માંગે છે અને નવા વિદ્યાર્થીઓ પાસે અનુભવ નથી—આ સમસ્યા દૂર કરવા PM Internship Scheme મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. ઇન્ટર્નશિપ દરમ્યાન મળતો વાસ્તવિક અનુભવ વિદ્યાર્થીઓને નોકરી માટે વધુ તૈયાર બનાવે છે. યુવાનોને નવા કૌશલ્યો શીખવા મળે છે, કંપનીઓ સાથે Networking બને છે અને Resume મજબૂત બને છે. આ યોજના દેશના યુવાનોને આત્મનિર્ભર બનાવવામાં અને રોજગારીની તકો વધારવામાં કી ભૂમિકા અદા કરે છે.
સંપર્ક માહિતી
જો અરજી દરમ્યાન કોઈ સમસ્યા આવે અથવા કોઈ પ્રશ્ન હોય તો નીચેની માહિતી પર સંપર્ક કરી શકાય છે:
હેલ્પલાઇન નંબર: 1800 116 090
ઇમેઇલ: pminternship@mca.gov.in
સરનામું: એ-વિંગ, 5મો માળ, શાસ્ત્રી ભવન, ડૉ. રાજેન્દ્ર પ્રસાદ માર્ગ, નવી દિલ્હી – 110001
આ તમામ સંપર્ક માધ્યમો પર તમને તાત્કાલિક અને સરળ સહાય મળે છે.
FAQ
1) પીએમ ઇન્ટર્નશિપ યોજના માટે કોણ પાત્ર છે?
21 થી 24 વર્ષની ઉંમરના ભારતીય નાગરિકો, જેઓ પૂર્ણ-સમય નોકરી કે પૂર્ણ-સમય અભ્યાસમાં નથી અને SSC, HSC, ITI, Diploma અથવા Graduate છે.
2) પીએમ ઇન્ટર્નશિપનો પગાર કેટલો છે?
દર મહિને ₹5,000 અને જોડાયા પછી ₹6,000 ની એક વખતની સહાય મળે છે.
3) હેલ્પલાઇન નંબર શું છે?
1800 116 090
4) પીએમ ઇન્ટર્નશિપ કેવી રીતે મળે?
સત્તાવાર વેબસાઇટ પર રજિસ્ટ્રેશન કરીને, પ્રોફાઇલ પૂર્ણ કરીને અને પસંદગીની ઇન્ટર્નશિપ પર Apply કરીને.
5) અરજી ફી કેટલી છે?
આ યોજના સંપૂર્ણપણે મફત છે. કોઈપણ ફી નહીં.
અરજી કરવા માટે જરૂરી લિંક:
| યોજનાની વધુ માહિતી માટે | અહીં ક્લિક કરો |
| અરજી કરવા માટે | અહીં ક્લિક કરો |
| Mahiti Buzz પર જવા માટે | અહીં ક્લિક કરો |

Naran Chaudhari has been working in content creation since 2018, mainly covering government jobs, schemes, and education updates. He prepares articles using official notifications and trusted sources, so readers get accurate and helpful information.📍 Nagod, Gujarat, India