Vahali Dikri Yojana । વ્હાલી દીકરી યોજના

Vahali Dikri Yojana: વ્હાલી દીકરી યોજના ગુજરાત સરકારની એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને લોકલક્ષી યોજના છે, જે ખાસ કરીને રાજ્યની દીકરીઓના જન્મને પ્રોત્સાહન આપવા, તેમને શૈક્ષણિક રીતે સશક્ત બનાવવામાં અને તેમના ભવિષ્યને સુરક્ષિત કરવામાં મદદરૂપ બને છે. આ યોજનાનો મુખ્ય હેતુ એવું વાતાવરણ બનાવવાનો છે કે જ્યાં દીકરીનો જન્મ પરિવાર માટે આનંદ અને ગૌરવનું કારણ બને, કોઈ ભાર નહીં. રાજ્ય સરકારે આ યોજના દ્વારા દીકરીના જન્મથી લઈને તેની ૧૮ વર્ષની ઉંમર સુધી તબક્કાવાર નાણાકીય સહાય આપવાનું નક્કી કર્યું છે, જેથી દીકરીઓ અવરોધ વિના અભ્યાસ કરી શકે અને ભવિષ્યમાં આત્મનિર્ભર બની શકે. તો આ યોજના શું છે? તેનો હેતુ શું છે? કોણ આ યોજનાનો લાભ લઈ શકે? કેટલી નાણાકીય સહાય મળે છે? અને અરજી પ્રક્રિયા કેવી છે? એવા તમામ પ્રશ્નોના સરળ અને સ્પષ્ટ જવાબો આપણે આજના આ લેખમાં વિગતવાર જાણવાના છીએ. લેખને અંત સુધી વાંચશો તો તમે વ્હાલી દીકરી યોજનાનો સંપૂર્ણ લાભ કેવી રીતે મેળવવો તે સરળ ભાષામાં સમજાઈ જશે.

Vahali Dikri Yojana શું છે

વ્હાલી દીકરી યોજના ગુજરાત રાજ્ય સરકાર દ્વારા શરૂ કરવામાં આવેલી એક અત્યંત ઉપયોગી અને સામાજિક રીતે મહત્વની યોજના છે, જેનો મુખ્ય હેતુ દીકરીઓના જન્મને પ્રોત્સાહન આપવાનો, સ્ત્રીભ્રૂણ હત્યા અટકાવવાનો અને દીકરીઓના ભવિષ્યને વધુ સુરક્ષિત બનાવવાનો છે. ગુજરાતમાં દીકરીના જન્મ સમયે અનેક પરિવારોને આર્થિક મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડે છે, ખાસ કરીને આર્થિક રીતે નબળા અને મધ્યમ વર્ગના પરિવારોને. આર્થિક તંગીને કારણે ઘણી વાર દીકરીના જન્મને ભાર તરીકે જોવામાં આવે છે, અને આ સમસ્યા સમાજ માટે ગંભીર મુદ્દો બની હતી. આ સ્થિતિને પરિવર્તન કરવા અને દીકરીને પરિવાર માટે આશીર્વાદરૂપ બનાવવા માટે આ યોજનાની શરૂઆત કરવામાં આવી છે. આ યોજના મુજબ દીકરીના જન્મ પછીથી લઈને તેના શિક્ષણ અને ૧૮ વર્ષની ઉંમર સુધીમાં સરકાર દ્વારા વિવિધ તબક્કામાં નાણાકીય સહાય આપવામાં આવે છે. આ સહાય દીકરીના ઉચ્ચ શિક્ષણ, જીવનમાં સ્વાવલંબન અને ભવિષ્યની જરૂરિયાતો પૂરી કરવામાં મદદરૂપ થાય છે.

યોજનાનો ઉદ્દેશ્ય

વ્હાલી દીકરી યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ગુજરાત રાજ્યમાં દીકરીનું મહત્વ વધારવાનું અને દીકરીનો જન્મદર સુધારવાનો છે. ઘણા વર્ષોથી સમાજમાં દીકરીના જન્મને લઈને નકારાત્મક માનસિકતા જોવા મળતી હતી, જે બદલવા માટે આ યોજના એક મજબૂત પગલું સાબિત થઈ છે. યોજના દ્વારા અર્થતંત્રમાં નબળા પરિવારોને દીકરીના જન્મ સમયે આર્થિક સદભાવ આપવા સાથે તેમના શિક્ષણને પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે. આ યોજના માધ્યમથી રાજ્ય સરકાર એ સુનિશ્ચિત કરવા માંગે છે કે પરિવાર દીકરીના જન્મથી લઈને તેના ભવિષ્યની યોજના સુધી નિર્ભય રહે. દીકરીની ૧૮ વર્ષની ઉંમરે મળતી સહાય તેનો શિક્ષણ અથવા લગ્ન જેવા મહત્વપૂર્ણ ખર્ચોને પણ સરળ બનાવે છે. સમાજમાં લિંગાનુપાતના સંતુલનને જાળવવો પણ આ યોજનાનો મહત્વપૂર્ણ ઉદ્દેશ્ય છે. દીકરીઓને સમાજમાં સ્વાભિમાન અને સમાન અધિકાર મળે એ દિશામાં આ યોજના કાર્યરત છે.

યોજનાના મુખ્ય લક્ષ્યો

વ્હાલી દીકરી યોજનાના મુખ્ય લક્ષ્યોમાં સૌથી પહેલું છે સ્ત્રીભ્રૂણ હત્યા અટકાવવી. ગરીબી અથવા સામાજિક માનસિકતાને કારણે કેટલીક જગ્યાએ દીકરીના જન્મને પસંદગીના રૂપમાં ના જોવામાં આવે, પરંતુ આર્થિક સહાય મળવાથી પરિવારો દીકરીના જન્મને સકારાત્મક નજરે જોવાની શરૂઆત કરે છે. બીજુ લક્ષ્ય છે દીકરીઓના શિક્ષણમાં વધારો કરવો. ઘણા પરિવારો દીકરીઓને ઊંચું શિક્ષણ આપવા માટે આર્થિક કમીઓ અનુભવે છે. યોજના દ્વારા પ્રથમ ધોરણ અને નવમા ધોરણના સમયગાળા દરમિયાન મળતી નાણાકીય મદદ બાળકીને અભ્યાસ ચાલુ રાખવામાં પ્રોત્સાહિત કરે છે. ત્રીજું મુખ્ય લક્ષ્ય છે દીકરીને ૧૮ વર્ષની ઉંમરે આત્મનિર્ભર બનાવવા માટે એક મૂડી એકત્રિત કરવી. આ સહાય દીકરીના જીવનના મહત્વના તબક્કામાં, જેમ કે ઉચ્ચ અભ્યાસ કે લગ્નના સમયમાં મદદરૂપ બને છે. યોજનાનો અંતિમ અને ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ લક્ષ્ય છે સમાજમાં દીકરીઓ માટે સકારાત્મક અને સમાનતા આધારિત દ્રષ્ટિકોણ વિકસાવવો.

યોજનાના લાભ

વ્હાલી દીકરી યોજના હેઠળ કુલ એક લાખ દસ હજાર રૂપિયાની નાણાકીય સહાય ત્રણ તબક્કામાં આપવામાં આવે છે. દીકરી પ્રથમ ધોરણમાં પ્રવેશ મેળવે ત્યારે ચાર હજાર રૂપિયાની સહાય મળે છે, જે તેના પ્રારંભિક શિક્ષણમાં ખૂબ ઉપયોગી થાય છે. નવમા ધોરણમાં પહોંચે ત્યારે છ હજાર રૂપિયાની સહાય આપવામાં આવે છે, જે ટીનએજમાં વધતી શૈક્ષણિક જરૂરિયાતોને સંતોષે છે. આ સાથે ૧૮ વર્ષની ઉંમરે દીકરીને એક લાખ રૂપિયાની મોટી સહાય મળે છે. આ રકમ તેનો ઉચ્ચ અભ્યાસ ચાલુ રાખવા અથવા પરિવારની સહમતી સાથે લગ્ન ખર્ચ માટે પણ ઉપયોગી બને છે. આ સહાયને કારણે ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના પરિવારોને દીકરીના ભવિષ્ય વિશે આર્થિક ચિંતામાં ઘટાડો થાય છે. આ ઉપરાંત આ યોજના દીકરીને માનસિક અને સામાજિક રીતે સશક્ત બનાવે છે. પરિવારને પણ દીકરી જન્મે ત્યારે ખુશીથી સ્વાગત કરવાનું પ્રોત્સાહન મળે છે, જેના લીધે સમાજમાં દીકરી પ્રત્યે સકારાત્મકતા વધે છે.

યોજના માટે પાત્રતા

વ્હાલી દીકરી યોજનાના લાભ માટે કેટલાક મહત્વપૂર્ણ પાત્રતા માપદંડો નક્કી કરવામાં આવ્યા છે. આ યોજના નો લાભ માત્ર તે દીકરીઓને મળે છે જેનો જન્મ બે ઓગસ્ટ ૨૦૧૯ અથવા ત્યાર બાદ થયો હોય. પરિવારમાં દીકરી પ્રથમ ત્રણ સંતાનો પૈકીની હોવી જરૂરી છે. જો પરિવારમાં ત્રણ સંતાન કરતાં વધુ સંતાનો હોય તો વધારાના સંતાનો માટે આ લાભ મળતો નથી. માતા-પિતાએ પોતાની લગ્ન વય કાયદાનો પાલન કરીને પુખ્ત વયે જ લગ્ન કર્યા હોવા જોઈએ. આ ઉપરાંત મહિનાના આધારે વિભાગ દ્વારા નક્કી કરાયેલ પ્રમાણિત આવક પ્રમાણપત્ર મુજબ દંપતિની વાર્ષિક આવક બે લાખ રૂપિયાથી વધુ ન હોવી જોઈએ. આ યોજનાનો હેતુ ખાસ કરીને આર્થિક રીતે નબળા પરિવારોને સહાય કરવાનું હોવાથી આવકની મર્યાદાનું પાલન જરૂરી છે. દીકરી અને માતા-પિતાનું રહેણાંક ગુજરાત રાજ્યનું હોવું જોઈએ. તમામ ડોક્યુમેન્ટ સાચા અને સત્તાવાર રીતે પ્રમાણિત હોવા જરૂરી છે.

અરજી પ્રક્રિયા

વ્હાલી દીકરી યોજનામાં અરજી કરવી ખૂબ જ સરળ છે. રાજ્ય સરકાર દ્વારા આ પ્રક્રિયા એવી રીતે તૈયાર કરાઈ છે કે ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં રહેલા સામાન્ય પરિવારો પણ સરળતાથી અરજી કરી શકે. આ યોજનામાં અરજી કરવા માટે માતા અથવા પિતા નજીકની આંગણવાડી કેન્દ્રમાં સંપર્ક કરી શકે છે. આંગણવાડી કાર્યકર અરજદારોને જરૂરી ફોર્મ, માહિતી અને દિશાનિર્દેશ પૂરા પાડે છે. ફોર્મ મેળવીને તેમાં જરૂરી વિગતો ભરવી પડે છે જેમ કે દીકરીનું નામ, જન્મતારીખ, માતા-પિતાની માહિતી, સરનામું, આવકની વિગતો વગેરે. ફોર્મ સાથે જરૂરી દસ્તાવેજોની નકલ સંલગ્ન કરવી પડે છે. આ ફોર્મ સબમિટ કર્યા પછી આંગણવાડી કાર્યકર આ બધી માહિતી ચકાસીને આગળની પ્રક્રિયા માટે ઉચ્ચ અધિકારી પાસે મોકલે છે. સામાન્ય રીતે અરજી કર્યા પછી અંદાજે પંદર દિવસની અંદર તેનો નિકાલ કરવામાં આવે છે. જો કોઈ દસ્તાવેજ અધૂરું રહે કે ભૂલ હોય તો અરજદારને તેની જાણ કરવામાં આવે છે જેથી અરજી રદ ન થાય.

જરૂરી દસ્તાવેજો

આ યોજનાનો લાભ મેળવવા માટે અરજદારે કેટલાક મહત્વના દસ્તાવેજો તૈયાર રાખવા જરૂરી છે. તેમાં લાભાર્થી દીકરીનું જન્મ પ્રમાણપત્ર સૌથી અગત્યનું છે, કારણ કે તેના આધારે દીકરીના જન્મની તારીખ, સ્થાન અને પાત્રતા ચકાસવામાં આવે છે. માતા અને પિતાના આધાર કાર્ડ ઓળખ માટે જરૂરી હોય છે. માતા-પિતાની ઉંમર સાબિત કરવા શાળા છોડ્યાનું પ્રમાણપત્ર અથવા જન્મ પ્રમાણપત્ર જરૂરી હોય છે. આવકનો પુરાવો તરીકે આવક પ્રમાણપત્ર ફરજિયાત છે, જે સરકાર દ્વારા માન્ય અધિકારી દ્વારા જારી કરેલું હોવું જોઈએ. દંપતિના લગ્નનું પ્રમાણપત્ર પણ અરજી સાથે જોડવું પડે છે, જેથી પુખ્ત વયે લગ્ન થયાની ખાતરી થઈ શકે. પરિવારના તમામ સંતાનોના જન્મ પ્રમાણપત્રો પણ જોડવા પડે છે, જેનાથી પાત્રતાની ચકાસણી થઈ શકે. રેશનકાર્ડની નકલ અને દીકરી કે માતાપિતાના બેંક ખાતાની પાસબુકની નકલ પણ જરૂરી છે. જો દીકરીનું આધાર કાર્ડ હોય તો તે પણ જોડવું પડે છે.

અરજી ક્યાં અને કેવી રીતે કરવી?

અરજી કરવા માટે અરજદારને પોતાના વિસ્તારની આંગણવાડી કેન્દ્ર અથવા મહિલા અને બાળ વિકાસ વિભાગ હેઠળની કચેરીમાં જવું પડે છે. શહેર અને ગ્રામ્ય બંને વિસ્તારોમાં આંગણવાડી કેન્દ્રો કાર્યરત છે, જેથી દરેક પરિવાર સરળતાથી અરજી કરી શકે. અરજદાર ત્યાં જ જરૂરી ફોર્મ મેળવી શકે છે, અથવા કેટલીક જગ્યાએ જિલ્લાની વેબસાઇટ પર પણ ફોર્મ ઉપલબ્ધ રહે છે, પરંતુ સબમિશન તો આંગણવાડીમાં જ કરવાનું રહે છે. આંગણવાડી કાર્યકર ફોર્મ ભરવામાં પણ સહાય કરે તેવી વ્યવસ્થા છે, જેથી અજાણ પરિવારોને મુશ્કેલી ન પડે. તમામ જરૂરી દસ્તાવેજોની નકલ સાથે અરજી કરવી પડે છે. અરજી કર્યા પછી તેને સત્તાવાર રીતે નોંધવામાં આવે છે અને ચકાસણી પ્રક્રિયા શરૂ થાય છે. ચકાસણી પૂરી થતાં અરજદારને યોજના હેઠળની સહાય મળવા માટે મંજૂરી આપવામાં આવે છે.

સહાય કઈ રીતે મળશે?

વ્હાલી દીકરી યોજનાની સહાય તબક્કાવાર સીધી લાભાર્થીના બેંક ખાતામાં જમા કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયા DBT એટલે કે ડાયરેક્ટ બેનેફિટ ટ્રાન્સફર દ્વારા કરવામાં આવે છે જેથી સહાય સીધા લાભાર્થી પાસે પહોંચે અને કોઈ પણ મધ્યસ્થીની જરૂર ન રહે. દીકરી પ્રથમ ધોરણમાં પ્રવેશ મેળવે ત્યારે પ્રથમ હપ્તાની સહાય સીધી જમા કરવામાં આવે છે. નવમા ધોરણના પ્રવેશ સમયે એની માહિતી પ્રમાણિત થતાં બીજા હપ્તાની સહાય જમા થાય છે. ૧૮ વર્ષની ઉંમર પૂરી થતા ત્રીજા અને સૌથી મોટા હપ્તાની સહાય ડિપોઝિટ થાય છે. આ તમામ સહાય માત્ર બેંક ખાતા મારફતે જ મળે છે, જેથી પારદર્શિતા અને સુરક્ષા બંને જાળવાઈ શકે.

સંપર્ક માહિતી અને નોંધ લેવા જેવી બાબતો

વ્હાલી દીકરી યોજનાથી સંબંધિત કોઈ પણ માહિતી, માર્ગદર્શન અથવા મદદ માટે નજીકની આંગણવાડી કેન્દ્ર, તાલુકા સ્તરની મહિલા અને બાળ વિકાસ કચેરી અથવા જિલ્લાના મહિલા અને બાળ અધિકારીનો સંપર્ક કરી શકાય છે. દરેક જિલ્લામાં યોજનાના અલગ-અલગ નિમણૂક કરાયેલા અધિકારીઓ હોય છે, જે અરજદારોને જરૂરી માહિતી પૂરી પાડે છે. અરજી કરતી વખતે તમામ દસ્તાવેજો સાચા અને પૂર્ણ હોવા જોઈએ. કોઈ પણ ખોટા દસ્તાવેજો અથવા ખોટી માહિતી આપવા પરથી અરજી રદ થઈ શકે છે. જો દીકરી તેનો અભ્યાસ છોડી દે કે કોઈપણ પાત્રતા માપદંડ પૂર્ણ ન કરે તો આગામી હપ્તાની સહાય રોકાઈ શકે છે. આ યોજના માત્ર ગુજરાત રાજ્યના પાત્ર પરિવાર માટે જ માન્ય છે.

FAQ

પ્રશ્ન: વ્હાલી દીકરી યોજના કોને મળે?

જવાબ: આ યોજના માત્ર બે ઓગસ્ટ ૨૦૧૯ પછી જન્મેલી અને પરિવારની પ્રથમ ત્રણ સંતાનોમાંથી આવેલી દીકરીઓને મળે છે અને દંપતિની આવક બે લાખ રૂપિયા કરતાં ઓછી હોવી જરૂરી છે.

પ્રશ્ન: યોજનામાં અરજી ક્યાં કરવી?

જવાબ: નજીકની આંગણવાડી કેન્દ્રમાં અરજી કરી શકાય છે, જ્યાં ફોર્મ અને માર્ગદર્શન બંને મળી રહે છે.

પ્રશ્ન: સહાય ક્યારે મળે?

જવાબ: પ્રથમ ધોરણમાં ચાર હજાર, નવમા ધોરણમાં છ હજાર અને ૧૮ વર્ષની ઉંમરે એક લાખ રૂપિયા સહાય મળે છે.

પ્રશ્ન: દીકરીનું આધાર કાર્ડ ફરજિયાત છે?

જવાબ: ફરજિયાત નથી, પરંતુ ઉપલબ્ધ હોય તો જોડવું જરૂરી છે.

પ્રશ્ન: શું ત્રણથી વધુ સંતાનો હોય તો પણ લાભ મળે?

જવાબ: નહિ, આ યોજના માત્ર પ્રથમ ત્રણ સંતાનો પૈકીની દીકરીઓ માટે જ માન્ય છે.

અરજી કરવા માટે જરૂરી લિંક:

યોજનાની વધુ માહિતી માટે	અહીં ક્લિક કરો
અરજી કરવા માટે	અહીં ક્લિક કરો
Mahiti Buzz પર જવા માટે	અહીં ક્લિક કરો